Σαν το σκυλί μες στην βροχή...: Απριλίου 2010

Τρίτη 27 Απριλίου 2010

ΕΛΕΥΘΕΡΟΙ ΠΟΛΙΟΡΚΗΜΕΝΟΙ

Τα αεροπλάνα ολόκληρης της Ευρώπης βρίσκονταν εδώ και μέρες καθηλωμένα στα αεροδρόμια λόγω της ηφαιστειακής τέφρας από την Ισλανδία. Μερικές φορές νομίζω πως ζούμε σε μια σουρρεαλιστική low budget ταινία και πώς όλο αυτό δεν είναι παρά το εύρημα του σκηνοθέτη, για να αποδώσει την κατάσταση της χώρας μας. Εγκλωβισμένοι. Ανήμποροι να αντιδράσουμε σε κάτι που άλλοι έχουν προαποφασίσει για μας, χωρίς την παραμικρή δική μας εμπλοκή.Οι "Ευτυχισμένες Μέρες" του ΔΝΤ είναι πια γεγονός!

Είναι πολύ εύκολο να παραδοθούμε στην ομφαλοσκόπηση και στην κατασκεύη δυστοπικών μελλοντικών εικόνων.Η απαισιοδοξία είναι άλλωστε στην φύση μας. Δυστυχώς, δεν μπορούμε να προβλέψουμε ακόμα ούτε τα βραχυπρόθεσμα ούτε τα μακροπρόθεσμα επακόλουθα της οικονομικής κρίσης στη ζωή μας. Δεν πιστεύω ότι θα υπάρξει πρόβλημα επιβίωσης, ειδικά για την μεσαία τάξη που αποτελεί και την πλειονότητα του πληθυσμού.Αυτό που με ανησυχεί πιο πολύ είναι το ότι βλέπω να οδηγούμαστε σε πολιτιστικό μαρασμό. Και αυτό είναι τρομακτικό για όλους εμάς που τα όνειρα είναι το οξυγόνο μας και η τέχνη το καταφύγιο μας.

Ειδικότερα, τα μέχρι τώρα σημάδια μόνο ενθαρρυντικά δεν είναι. Η Εθνική Λυρική Σκηνή πάει για κλείσιμο. Όλο και μικρότερα ποσά δαπανώνται από το κράτος σε επιχορηγήσεις για το θέατρο ή τον κινηματογράφο.Οι εκδοτικοί οίκοι είναι πιο επιφυλακτικοί από ποτέ απέναντι στα έργα των νέων συγγραφέων που δεν συνοδεύονται από εγγυήσεις για καλές πωλήσεις. Πόσες ευκαιρίες θα δοθούν στους καλλιτέχνες που κάνουν τώρα τα πρώτα τους δειλά βήματα? Και πώς μπορεί να επιβιώσει ένας νέος άνθρωπος που ήδη ασφυκτιά σε μία χώρα που έχει χρεωκοπήσει?Money makes the world go round...

Η κατάσταση στην υπόλοιπη Ευρώπη δεν είναι πολύ καλύτερη. To King's University της Αγγλίας καταργεί τμήματα θεωρητικών σπουδών (αναμεσά τους και της Ελληνικής Φιλολογίας) μόνο και μόνο επειδή δεν είναι οικονομικά προσοδοφόρα. Αν ανατρέξουμε στο παρελθόν και στην αντίστοιχη εμπειρία της Αγγλίας από το ΔΝΤ, θα δούμε ότι μετά την παρέμβασή του, ακολούθησε η θατσερική περίοδος. Άραγε βαδίζουμε κι εμείς προς έναν "μίνι μεσαίωνα"?

Πέμπτη 15 Απριλίου 2010

ΔΥΣΚΟΛΟΙ ΚΑΙΡΟΙ ΓΙΑ ΠΡΙΓΚΙΠΕΣ

Έχει η αγάπη την δύναμη να σώσει? Και είναι αυτή η δύναμη τόσο καταλυτική, ώστε να μπορεί να σε μεταμορφώσει? Ή να σε οδηγήσει στο να ξαναβρείς τον εαυτό σου? Προπάντων μην έχουμε αυταπάτες...Το παραμυθιακό μοτίβο των μεταμορφώσεων φαίνεται ότι δεν λειτουργεί πια στην σημερινή εποχή. Το "τέρας" θα είναι για πάντα τέρας. Ο βάτραχος δεν θα γίνει ποτέ πρίγκιπας. Και ο Ζίγκφριντ μπορεί να γοητεύεται πρόσκαιρα από την μελαγχολική ομορφιά του κύκνου, αλλά γρήγορα τον ξεχνά. Η Οντέτ θα παραμένει για πάντα εγκλωβισμένη σε ένα ξένο σώμα, παγιδευμένη μέσα στις ρομαντικές, "πουπουλένιες" αυταπάτες της περί παντοτινής αγάπης. Ακόμα κι έτσι όμως, ο πληγωμένος και προδωμένος κύκνος δεν αφήνει τους συντρόφους του να εκδικηθούν τον πρίγκιπα κατασπαράσσοντάς τον. "Γιατί η αγάπη πάντα στέργει, πάντα υπομένει. Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει"

Ο Matthew Bourne ανανεώνει τον γνωστό μύθο, ο οποίος έχει μείνει αξέχαστος στους θεατές όλων των εποχών κυρίως λόγω της αγέραστης μουσικής του Τσαϊκόφσκι, εμπλουτίζοντάς τον με πολλές καινοτομίες. Μεταφέρει τον χώρο δράσης σε φαινομενικα ασύμβατα μέρη, όπως σε καμπαρέ ή ψυχιατρεία, παίζει με τις αναπνοές και τις σκιές των χορευτών και διανθίζει το έργο με πολλά κωμικά στοιχεία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η χορευτική παράσταση που παρεμβάλλεται εμβόλιμη στην ιστορία και ουσιαστικά αποτελεί μια διακωμώδηση του παραμυθιού (μόνο που οι κύκνοι έχουν αντικατασταθεί με πεταλούδες) και υπονόμευση του εκ των έσω. Η κυριότερη όμως καινοτομία που έχει εισαγάγει είναι ότι στην παράσταση τον ρόλο των κύκνων υποδύονται άντρες αντί για γυναίκες. Έτσι οι χαριτόβρυτες κινήσεις των χορευτριών αντικαθίστανται από την άγρια ομορφιά και την δωρικότητα ενός σμήνους μανιασμένων χορευτών.

Ο σκηνοθέτης έχει στο δυναμικό του ένα εξαιρετικό επιτελείο συνεργατών με επικεφαλής του τον χορευτή στον ρόλο της Odette, ο οποίος είναι τόσο εκφραστικός που μόνο με μια κίνησή του είναι ικανός να προκαλέσει ρίγη συγκίνησης στους θεατές. Όλ' αυτά σε συνδυασμό με τα εξαιρετικά επιτυχημένα κουστούμια και μερικά από τα πιο όμορφα μουσικά κομμάτια που γράφτηκαν ποτέ δημιουργούν ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα που καθηλώνει τον θεατή και τον μεταφέρει σε έναν άλλο ονειρικό κόσμο.

Το κοινό της παράστασης αποδείχθηκε ιδιαίτερα θερμό, παρά το γεγονός οτί το έργο έρχεται στην χώρα μας για δεύτερη φορά. Το χειροκρότημα ήταν πραγματικά εγκάρδιο κα διήρκησε αρκετά λεπτά. Το έργο θα παίζεται στο θέατρο Badminton μέχρι τις 25 Απριλίου

ΤΟ ΧΑΜΟΓΕΛΟ

Το πιο σιβυλλικό χαμόγελο της ιστορίας. Αυτό το ανεπαίσθητο μειδίαμα που απαθανάτισε σε έναν από τους γνωστότερους πίνακές του ο Λεονάρντο ντα Βίντσι και έγινε αντικείμενο πολλών μελετών και ερευνών όσον αφορά στην ιστορικότητα της γυναίκας πίσω από το χαμόγελο, της Μόνα Λίζα ή Τζιοκόντα.Γύρω από αυτό το πρόσωπο επικεντρώνεται και η ιταλίδα συγγραφέας και γλωσσολόγος Ντόνα Τζο Νάπολι με το μυθιστόρημά της "Το χαμόγελο" που κυκλοφόρησε πρόσφατα στα ελληνικά από τις εκδόσεις 'Αγκυρα.

Κεντρική ηρωίδα του η Ελιζαμπέτα, ένα κορίτσι που ζει στην επαρχία της Ιταλίας και ετοιμάζεται πυρετωδώς για τον πρώτο της χορό, ο οποίος θα διεξαχθεί την μέρα των δέκατων τριτων γενεθλίων της. Μια σειρά ατυχών γεγονότων θα οδηγήσει στην συνεχή ματαίωσή του και σε έναν μεγάλο έρωτα που θα σημαδέψει την ζωή της. Μέσα από αυτήν την ιστορία και κατόπιν ενδελεχούς έρευνας, η συγγραφέας ζωντανεύει μια ολόκληρη εποχή, προσφέροντας μας απλόχερα πολλές και ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις κοινωνικοπολιτικές ζυμώσεις του 15ου αιώνα, τις οικονομικές συνθήκες που επικρατούσαν, τα γενεαλογικά δέντρα των ευγενών, τον τρόπο ένδυσης τους,τις διατροφικές συνήθειες τους καθώς και τα αγαθά που πρωτοεισήχθησαν στην Ιταλία εκείνην την εποχή. Με τον ίδιο τρόπο συνθέτει μια πινακοθήκη αξιολάτρευτων χαρακτήρων, βασισμένων στα ιστορικά πρόσωπα της εποχής εκείνης, πλάθοντας παράλληλα εικόνες τόσο λυρικές που μοιάζουν να ξεπήδησαν από αναγεννησιακό πίνακα (χαρακτηριστικό παράδειγμα η εικόνα της Ελιζαμπέτα που περιδιαβαίνει τους δρόμους αγκαλιά με το κατσικάκι της).

Ίσως αυτή η εποχή με τα μεγαλοπρεπή φορέματα, τους χορούς με σκοπό την εύρεση συζύγου και τις υποσχέσεις αιώνιας αγάπης να φαντάζει ξένη στα μάτια του σημερινού αναγνώστη και να προκαλεί τα ειρωνικά του σχόλια. Ωστόσο, ο συναρπαστικός τρόπος γραφής της συγγραφέως και η γοητευτική ιστορία που διηγείται είναι ικανά να κάμψουν τις αντιστάσεις και του πιο κυνικού και να τον κάνουν σιγα-σιγά να παραδοθεί ολοκληρωτικά στον αφοπλιστικό ρομαντισμό της. Σημαντικό ρόλο σε αυτό παίζει και ο τρόπος που σκιαγραφείται η κεντρική ηρωίδα, ένα σαγηνευτικό κράμα αθωότητας και αισθησιασμού, ένα πρότυπο ελευθεροφροσύνης και δυναμισμού, που αντιπαραβάλλεται με τον πουριτανισμό και τις σκοταδιστικές αντιλήψεις εκείνης της εποχής, που κύριο εκπρόσωπο είχαν τον μοναχό Σαβοναρόλα

Συνοψίζοντας, το βιβλίο της Ντα Νάπολι, παρά τα όποια τραγικά γεγονότα που περιγράφει, είναι τόσο απολαυστικό και ευφορικό που αφήνει τον αναγνώστη με ένα χαμόγελο ζωγραφισμένο στα χείλη του, ένα χαμόγελο που δεν σβήνει ακόμα και μετά την τελευταία σελίδα του.